Junia - wyróżniająca się wśród apostołów (imię do bierzmowania)

Junia ( imię rzymskie prawdopodobnie pochodzące od rzymskiej bogini Junony, która była opiekunką życia kobiet, w tym życia seksualnego i macierzyństwa).

Święta Junia
Ikona przedstawiająca Junię

Junia wymieniona jest przez świętego Pawła w Liście do Rzymian. Wiemy, że uwierzyła w Jezusa jako obiecanego Mesjasza wcześniej niż święty Paweł. Z powodu swojego zaangażowania w głoszenie Jezusa Chrystusa była więziona. Dzięki głębokiej wierze, gorliwości oraz poświęceniom była kobietą wyróżniającą się w najwcześniejszym Kościele. Prawdopodobnie św. Paweł opisuje ją terminem apostoł czyli wysłannik. Jej rzymskie imię oraz informacja, że jest jego krewną (członkiem narodu żydowkiego) wskazuje, że pochodziła z rodziny zhellenizowanych Żydów. Być może jej mężem był wymieniny razem z nią Andronikus, choć nie jest to pewne, być może było to rodzeństwo lub para apostołów. Przez długi czas spory dotyczyły jej płci, jednak dziś większość badaczy uważa, że zapisane imię jest imieniem żeńskim. Warto zauważyć, że Wulgata tłumaczy jej imię jako żenskie.

W Biblii Tysiąclecia przekład fragmentu, w którym wspomniana jest Junia brzmi( w przypisie podano jednak, że w Wulgacie występuje imię żeńskie): Pozdrówcie Andronika i Juniasa, moich rodaków i współtowarzyszy więzienia, którzy się wyróżniają między apostołami a którzy przede mną przystali do Chrystusa. Natomiast w tłumaczeniu Biblii Poznańskiej użyto imienia żeńskiego. Warto wspomnieć, że w ankiecie katolickich biblistów polskich z 1999 Biblia poznańska została uznana za najlepszy polski przekład Pisma Świętego: Pozdrówcie Andronika i Junię, moich krewnych i współwięźniów, którzy należą do grona wybitnych apostołów, którzy jeszcze przede mną należeli do Chrystusa.

Także współczaesny polski protestancki przekład Pisma Świętego - Biblia Warszawska tłumaczy imię Junia jako imię żeńskie. Starożytni pisarze i święci: Orygenes, św. Hieronim, św. Jan Chryzostom pisali o Junii jako o kobiecie. Dopiero w XIII wieku pojawili się teolodzy, którzy uważali, że imię to musi być męskie i tak je tłumaczyli. W zachowanym pismach starożytnych nie odnaleziono ani jednego przypadku, w którym imię to nosiłby mężczyzna. Odnaleziono natomiast około 250 miejsc w starożytnuch rękopisach, w których imię to bez wątpliwości oznacza kobietę. Zachowało się także kilka inskrypcji lub napisów na starożytnych grobach, na których imię Junia także łączone jest z kobietą.

Andronikus, Anatazjusz i Junia
Ikona przedstawiająca Andronikusa, Anatazjusza i Junię (po prawej)

Spory budzi także sformułowanie “wyróżniają się między apostołami” (w szerszym sensie apostoł oznacza wysłannika, kogoś kto we wczesnym Kościele miał powierzoną szczególną misję ewangelizacyjną). Niektórzy badacze wskazują, że sformułowanie greckie nie wskazuje, że Junia i Andronikus byli apostołami, ale że byli dobrze znani apostołom, apostołowie cenili ich. Niektórzy badacze (Michael Burer i Daniel Wallace) powołują się na odnalezione przypadki z greckiego piśmiennictwa, w których omawiana konstrukcja gramatyczna nie oznacza, że osoba o której mowa należy do grupy osób. Podają między innymi przykład sztuki Erupidesa Hippolytus gdzie znajduje się się fragment mówiący o tym, że bogini Afrodyta jest znana wśród śmiertelników. Natomiast inni badacze, tacy jak Linda Belleville, Richard Bauckham i Eldon Epp twierdzą, że przypadki opisane przez Burer’a i Wallace’a są rzadkie, a niektóre źle przez nich przetłumaczone. Podają, że istnieje dużo więcej starożytnych tekstów, w których omawiane wyrażenie jest traktowane jak inkluzywne, czyli zawierające w sobie opisywaną osobę. Jeden z tych przykładów znajduje się nawet w Nowym Testamencie: A ty, Betlejem, ziemio Judy, nie jesteś zgoła najlichsze spośród głównych miast Judy (Mt 2,6) - w którym wyraz spośród używa takiej samej konstrukcji jak ta, którą opisana jest Junia. Kwestia nie jest ostatecznie rozstrzygnięta, być może nie da się jednoznacznie ustalić znaczenia tekstu, w którym wspomniana jest Junia. Warto jednak zwrócić uwagę na tradycję prawosławną, gdzie Junia zaliczana jest w poczet „siedemdziesięciu apostołów”, co czyni ją drugą kobietą noszącą tytuł apostoła – obok Marii Magdaleny, nazywanej „apostołką apostołów”.

Niewątpliwie Junia była bardzo ważnym współpracownikiem świętego Pawła. Była osobą wyróżniająca się swoją wiarą i gorliwością wśród innych chrześcijan.

W Cerkwi Prawosławnej wspomnienie świętej Junii obchodzone jest 17 maja

Junia (imię pochodzące od rzymskiej bogini Junony - opiekunki kobiet)