Melania Starsza i jej wnuczka Melania Młodsza - inicjatorki życia ascetycznego - patronki bierzmowania

Melania - imię wywodzące się z języka greckiego, od rzeczownika melanía czyli pieprzyk, Obie Melania pochodziły z bardzo bogatej rzymskiej rodziny. W celu rozwijania swj duchowości chraeścijańskiej udawały się do Egiptu i Palestyny w celu prowadzenia życia pustelniczego.

Melania Starsza

Melania Starsza żyła w latach 350 - 410 lub 417. Urodziła się w Hiszpanii w bardzo bogatej rodzinie, Jej ojciec Marcellinus posiadał rangę konsula. W wieku 14 lat poślubiła Waleriusza Maksymusa, który w latach 361–363 pełnił urząd prefekta Rzymu. Melania zamieszkała z nim na przedmieściach Rzymu. W wieku 22 lat owdowiała, zmarła także dwójka spośród trzech jej dzieci. W okresie zamieszkania w Rzymie została chrześcijanką. Po śmierci męża ustanowiła opiekunów dla syna Waleriusza Publikolę i wraz ze służbą w 372r. udała się na pielgrzymkę do egipskiej Aleksandrii w celu dołączenia do chrześcijan wiodących ascetyczne życie na egipskiej pustyni. W pobliżu góry Nitra, na pustyni w okolicach Aleksandrii, zatrzymała się na 6 miesięcy, w tym czasie poznała przebywających tam chrześcijan prowadzących życie na pustyni. Z powodu prześladowań w 373r. część z nich musiała opuścić Egipt i udać się do Palestyny. Melania podążyła wraz z nimi i wspierała ich finansowo. Gdy rzymski gubernator Palestyny dowiedział się o jej działalności została na krótko aresztowana. Prawdopodobnie z powodu jej bardzo wysokiego statusu społecznego została wypuszczona. Następnie udała się do Jerozolimy. Założyła także klasztory na Górze Oliwnej oraz w Jerozolimie.

Święta Melania Starsza
Fresk przedstawiający Melanię Starszą

Jako wykształcona kobieta Melania studiowała Biblię, a także pisma Orygenesa czy Ojców Kapadockich. W swojej działalności w Jerozolimie współpracowała z Rufinem z Akwilei, rzymskim kapłanem, mnichem, pisarzem i historykiem chrześcijańskim. W latach 90-tych IV wieku zaangażowana była w spór dotyczący pism Orygenesa broniąc ortodoksji jego pism. Przez cały ten okres prowadziła także ożywioną działalność charytatywną. W 399 powróciła do Rzymu. W czasie pobytu w Italli spotkała się ze świętym Paulinem z Noli. Jej syn Publikola ożeniony został z Caeionią Albiną. Jej syn Waleriusz zmarł w 406 roku. Wraz z synową Albiną i wnuczką Melanią udały się na Sycylię, a potem do posiadłości w Północnej Afryce, gdzie Melania zmarła. W ostatnim okresie swojego życia wraz z wnuczką poznała bliżej św. Augustyna z Hippony.. Uważana jest za duchową mentorkę Ewagriusza z Pontu. Zachęciła do go udania się do Egiptu i przyłączenia się do mieszkających na pustyni ascetów. Prowadziła z nim także korespondencję. Podstawowym źródłem informacji o życiu Melanii Starszej jest Historia Lausica, dzieło napisane przez biskupa Palladiusza. (http://www.tertullian.org/fathers/palladius_lausiac_02_text.htm#C46 - dostępne online w języku angielskim).

Melania Młodsza

Wnuczka Melanii  którą przed chwilą poznaliśmy urodziła się w 383 roku w Rzymie, zmarła 31 grudnia 439 roku w Jerozolimie. Życie Melanii opisał mnich Geroncjusz, kapelan jej i klasztoru, który założyła. Oryginał nie zachował się, posiadamy natomiast dwie wersje, łacińską i grecką. Ich współczesne wydanie przyczyniło się do odnowy kultu Melanii Młodszej.

Święta Melania Młodsza
Ikona przedstawiająca Melanię Młodszą

W 1907 r. Pius X zatwierdził jej kult liturgiczny. Melania Młodsza w 396 roku, w wieku trzynastu lat została zmuszona do małżeństwa z krewnym Waleriuszem Pinianem. Po śmierci dwojga dzieci nakłoniła męża do życia we wstrzemięźliwości. Pragnęła aby rodzinny majątek - olbrzymia fortuna rozrzucona po całym cesarstwie przeznaczyć na cele charytatywne i religijne. Gdy zaczęła realizować te plany natrafiła na opór rodziny. Wówczas postarała się o aprobatę cesarza Honoriusza. Dom przy Via Appia zmieniła na dom pielgrzymkowy i pokaźne sumy przeznaczyła na zapomogi dla biednych i budowę klasztorów. Od 410 r. zakładała w Afryce wspólnoty ascetyczne.

Melania odbyła także podróż do Palestyny, gdzie spotkała Cyryla Aleksandryjskiego. W 417 r. osiadła w Jerozolimie. Po śmierci męża (431 r.) pochowała go pod żeńskim klasztorem na Górze Oliwnej, który wspierała.  W czasie podróży do Konstantynopola poznała cesarzową Eudoksję. Życie Melanii upływające na pokucie i medytacjach sprawiło, że po śmierci utrwaliła się opinia o jej świętości i ze wschodu rozeszła się na zachód, gdzie popularność zyskała w IX wieku

Wspomnienie świętej, przypada na 31 grudnia

Imię oznacza: ciemna, pieprzyk




Emancypantki
Zuzanna Radzik "Emancypantki Kobiety, które zbudowały Kościół" Wydawnictwo WAM

Zuzanna Radzik
"Emancypantki. Kobiety, które zbudowały Kościół"

Historia Kościoła budowanego przez kobiety
W Kościele pierwszych wieków kobiety pełniły ważne funkcje: nauczały, studiowały Biblię, były apostołkami. W ich domach spotykali się wierni i sprawowano Eucharystię. To one jako jedne z pierwszych fundowały i utrzymywały klasztory. Kiedy zmuszano je do porzucenia wiary, odważnie przyjmowały śmierć na rzymskich arenach.

W świecie zdominowanym przez mężczyzn aktywność kobiet okazała się jednak nie do zniesienia.
Po wielkim wybuchu równouprawnienia, które przyniosła Dobra Nowina, pozycja kobiet była stopniowo osłabiana. Już we wczesnych opisach męczeństwa ich ciała zostały uprzedmiotowione i zseksualizowane. Rozpowszechniło się przekonanie, że jedynie męskość (nawet u kobiet) sprzyja rozwojowi świętości i odwagi, a kobiecość tożsama jest z duchową ułomnością, cielesnością i grzechem. Te, które kładły fundamenty chrześcijaństwa, zostały pozbawione znaczenia i zapomniane. Do dziś wielu badaczy traktuje dzieje Kościoła jak historię mężczyzn. Najwyższa pora to zmienić.
Zuzanna Radzik "Emancypantki. Kobiety, które zbudowały Kościół" Wydawnictwo WAM